Waarom mediation?

Mediation staat voor conflictbemiddeling, tot een compromis komen, een uitkomst waar beide partijen belang bij hebben en gebaat bij zijn. Het is een alternatieve vorm van geschillenbeslechting. Mediation is een instrument waar twee (of meer) partijen grip kunnen hebben op de ontstane situatie, maar vooral ook de uitkomst van het geschil. Het is een plek waar partijen de uitkomst van het conflict samen zelf bepalen.

Men kan het zien als het podium waar een ieder een winnaar is, omdat het doel altijd is om een regeling te treffen die voor alle partijen acceptabel is.

In de rechtspraak zien we steeds vaker dat de rechter partijen doorverwijst naar mediation.We zien dat steeds meer bij vooral echtscheidingen en arbeidsconflicten. Een uitspraak van de rechter is bindend en deze uitspraak kan voor één van de partijen zo teleurstellend zijn dat acceptatie van de rechterlijke beslissing uitblijft. Doorprocederen kost tijd, geld en een hoop energie. Bovendien de onzekerheid die daarmee gepaard kan gaan voordat er een definitieve uitspraak komt, kan daarom nadelig zijn. Het geschil uitvechten voor de rechter betekent in beginsel dat er één winnaar en één verliezer is. Dat is anders bij mediation.

Door de jaren heen heeft mediation ook zonder wettelijke grondslag in Nederland een aardig platvorm gekregen. Een geschil oplossen via mediation ontlast niet alleen de rechterlijke macht, maar is voor de partijen zelf een geschikte vorm van geschillenbeslechting. Behalve dat deze manier van geschillenbeslechting sneller is dan een juridische procedure, is het financieel aantrekkelijker en winstgevender voor partijen op relationeel gebied, waardoor het tevens effectiever is.

De kern van mediation is dat partijen gezamenlijk hun geschil beslechten en oplossen, in tegenstelling tot de rechtspraak waarbij de rechter het geschil oplost door uitspraak te doen. Wie bij de rechter de meeste juridische argumenten aandraagt, wint. Echter, dat hoeft niet per sé om het echte onderliggende conflict te gaan. Een conflict kan namelijk ook gelegen zijn in niet juridische feiten. Emoties en gevoelens hebben geen plaats binnen een juridisch conflict. Daarnaast kan een uitspraak van de rechter de partijen juist verder uit elkaar drijven.

Omdat partijen het geschil  in eigen hand houden door zelf oplossingen aan te dragen, zijn de oplossingen niet gebonden aan de wettelijke kaders waar bijvoorbeeld rechters wel aan zijn gebonden. Een groot voordeel hiervan is dat er creatieve oplossingen volgen die via een juridische procedure niet mogelijk zijn, waardoor mediation alleen winnaars kent en geen verliezer(s). De duurzaamheid van de relatie is een uitgangspunt binnen mediation.

Belangrijkste kenmerken van mediation

Het belangrijkste kenmerk van mediation is in de eerste plaats dat het gaat om vrijwillige deelname door partijen. Partijen mogen de mediation beëindigen wanneer zij menen dat er geen oplossing kan worden gevonden of om enig andere reden. Het gaat erom dat partijen denken een goed resultaat te kunnen behalen middels mediation en zij daarom zelf bijdragen met hun eigen inzet. Mediation is niet vrijblijvend nu dat partijen zelf een inspanningsverplichting hebben.

Een ander belangrijk kenmerk is het dragen van eigen verantwoordelijkheid. De partijen treden met elkaar in overleg en dienen zelf te beslissen over de oplossingen. Zij bespreken met elkaar ieders belang en zoeken in de oplossing een mogelijkheid die de wederzijdse belangen als uitgangspunt heeft. In beginsel zal de oplossing daardoor duurzamer zijn dan één die opgelegd zou worden. De mediator heeft hierbij als doel om de zelfbeschikking van partijen te steunen en te stimuleren.

Ook een belangrijk kenmerk is dat het mediationproces vertrouwelijk is. Die vertrouwelijkheid wordt vastgelegd in de mediationovereenkomst waarin de partijen en de mediator zich verbinden tot geheimhouding middels ondertekening. De partijen geven elkaar eerlijk en open aan wat hun achterliggende belangen zijn zonder dat zij zich zorgen hoeven te maken dat dit later uitlekt. De door de partijen prijs gegeven informatie kan dus ook niet in een latere juridische procedure aan de orde komen. Het is aan de mediator om ervoor te waken dat dezelfde mate van openheid door beide partijen wordt betracht. Verslagen, rapportages en andere stukken die ingebracht worden tijdens mediation vallen uiteraard onder de overeengekomen vertrouwelijkheid.

Als partijen samen tot een oplossing komen, wordt het overeengekomene op schrift gesteld in een vaststellingsovereenkomst. Alle gemaakte afspraken worden overzichtelijk gemaakt zodat partijen zich daarop kunnen beroepen. Uiteraard wordt de vaststellingsovereenkomst door de partijen ondertekend en zijn zij daarna daaraan gebonden.